Kişi adları ve soyadları, özel ad sınıfında olduğundan bazı ayrıcalıklara sahiptir. Bu adlar, edebe aykırı anlamlar ve ilgili hukuk kuralına aykırı özellikler taşımadığı sürece oldukça geniş bir seçme hürriyeti sunar. Mesela, ülkemizde bir yer adından doğarak kişi adı ve soyadı olmuş pek çok isim kullanılmaktadır. Bu adların büyük bir kısmı Türkçe kökenli değildir; ailenin […]

  Türkiye Türkçesinde geniş zaman -r, -Ar, -Ir ekleriyle karşılanmaktadır. Ek, ünlüyle biten fiillere -r, ünsüzle biten çok heceli fiillere -Ir, ünsüzle biten tek heceli fiillere ise –Ar şeklinde gelmektedir. Tek heceli fiillerin bazı istisnaları vardır ki bunlarda –Ar değil, -Ir eki kullanılır. Bu fiiller al-, kal-, bil-, gel-, bul-, ol-, öl-, san-,dur-, gör-, var-, […]

  Bu konu, gramerimizin tartışmalı meselelerinden biridir. Eski Türkçede ötüken yış “Ötüken Ormanı”, şantung yazı “Şantung Ovası” ve Türk bodun “Türk milleti” gibi takısız isim tamlaması yapısında bazı örnekler bulunmaktaydı. Türkiye Türkçesinde ise altın saat, çelik dolap, demir pençe, kâğıt mendil, elmas yüzük, gümüş kaşık, ipek çorap, tahta masa, taş köprü, yün kazak gibi şekilleri […]

  Türkiye Türkçesinde belirtisiz isim tamlaması yapısındaki özel isimlere yönelme veya belirtme hâl ekleri getirildiği zaman araya zamir n’si girer ve “Çarşıbaşı’na”, “Eminönü’ne”, “Kırklareli’ne”, “Köybaşı’nı”, “Osmaneli’ne” şeklinde yazılır. Fakat Kocaeli, Rumeli ve Tunceli birleşik kelimeleri de belirtisiz isim tamlaması yapısında olmalarına rağmen, günümüzde “tek bir kelime” olarak algılanmaya başladıkları için “y” bağlayıcı ünsüzü ile kullanılmaktadır (Kocaeli’ye, […]

       Dil bilgisinin bazı konularında bilim insanlarının farklı görüşleri bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu olarak bu konularda herhangi birini tercih etmemiz veya önermemiz söz konusu değildir. Olumsuzluk eki “-mA” ile ilgili de araştırmacıların farklı görüşleri bulunmaktadır. Fiil kök ve gövdelerine gelen “–mA” eki Muharrem ERGİN’in Türk Dil Bilgisi; Zeynep KORKMAZ’ın Türkiye Türkçesi Grameri Şekil […]

  İthal edilen ürünlerin tür adlarına Türk Dil Kurumu tarafından Türkçe karşılıklar önerilmektedir: bilgisayar (computer), buzlu çay (icetea), taşınır bellek (flash memory), karıştırıcı (blender) bu önerilerden yalnızca birkaçıdır. Bununla birlikte Türk Dil Kurumunun ürün adlarının Türkçeleştirilmesi konusunda yasal bir yetkisi bulunmamaktadır.

  Türk Dil Kurumunun görev ve sorumlulukları, 664 sayılı Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 10. maddesinde belirlenmiştir. Buna göre iş yeri adları ile cadde, sokak ve tabelalardaki yabancılaşmaya karşı Kurumumuzun herhangi bir yasa çıkarma görevi ya da yaptırım gücü bulunmamaktadır. Türk Dil Kurumu, yabancı adları Türkçe […]

  Sayı ve ölçü birimi kısaltmaları aralarında boşluk bırakılır. Tıpkı 5 m, 20 kg, 350 ton örneklerinde olduğu gibi, °C “santigrat derece” işaretiyle sayı arasında boşluk bırakılır: 15 °C gibi.

  Başöğretmen, başsavcı, başhekim ve başbakan gibi baş kelimesiyle oluşturulan sıfat tamlamaları bitişik yazılmaktadır.

  Yazım Kılavuzu’nda yer alan “Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz.” kuralı gereğince sorudaki “gazete” kelimesi küçük harfle başlamalıdır.

Bu gibi durumlar için Yazım Kılavuzu’nda herhangi bir ayırıcı işaret bulunmamaktadır. Bununla birlikte Kılavuz’daki “Özel olarak vurgulanmak istenen sözler tırnak içine alınır.” maddesinden hareketle ilgili kelimenin, anlam karışıklığının giderilebilmesi için tırnak işareti içine alınması mümkündür: “kadın”ın/ “kadı”nın, “elma”sının / “elmas”ının, “bilgin”in / “bilgi”nin gibi.

Yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar: Ağrı Dağı, Aral Gölü, Dicle Irmağı vb.