Türk Dil Kurumu 13. Ankara Kitap Fuarı’nda

13. Ankara Kitap Fuarı başladı. 16-24 Şubat 2019’da kitapseverleri ağırlayacak olan fuara, Türk Dil Kurumu %50 indirimle satışa sunduğu geniş yayın yelpazesiyle katılıyor. Bütün kitap dostlarıyla sergiliğimizde buluşmak isteriz. Yer: ATO Congresium Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı, Çankaya, Ankara.

SUNUŞ

  Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük ve Yazım Kılavuzu Çalışma Grubunun yaptığı çalışmalarla Yazım Kılavuzu yirmi yedinci baskısına ulaşmış bulunuyor. Hemen belirtelim; yazım kurallarını kalıcı hâle getirmek, kökleştirmek, böylece yazımda birliği sağlamak amacıyla bu baskıda da yerleşmiş kurallarla ilgili olarak herhangi bir değişikliğe gidilmemiştir. Türk Dil Kurumunun 1996 yılında yayımladığı kılavuzda yazımı gelenekleşmiş biçimleri […]

Alıntı Kelimelerin Yazılışı

Alıntı kelimelerin yazılışlarıyla ilgili bazı noktalar aşa­ğıda gösterilmiştir: 1. Çift ünsüz harfle başlayan Batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konulmadan yazılır: francala, gram, gramer, gramofon, grup, Hristiyan, kral, kredi, kritik, plan, pratik, problem, profesör, program, proje, propaganda, pro­tein, prova, psikoloji, slogan, snop, spiker, spor, staj, stil, stüdyo, trafik, tren, triptik vb. Bu tür birkaç alıntıda, […]

Düşler, Oyunlar ve Okumalar Tanıtma Filmi

2017 Türk Dili Yılı Tanıtma Filmi

Bir kelime buldum. Sözlüğe alınması mümkün mü?

    Türk Dil Kurumu, dilimizin söz varlığının belirleyicisi değil bilimsel anlamda derleyicisi ve sınıflayıcısıdır. Bir kelimenin sözlüğe alınması halk tarafından benimsenip kullanılması ve dilimize yerleşmesiyle gerçekleşir.

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler

  1. Etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak yar­dımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır: alt etmek, arz etmek, azat etmek, dans etmek, el etmek, göç etmek, ilan etmek, kabul etmek, kul etmek, kul olmak, not etmek, oyun etmek, söz etmek, terk etmek, var ol­mak, yok etmek, […]

Olumsuz anlamlar içeren sözler Türk Dil Kurumu sözlüklerinde neden yer almaktadır?

    Olumsuzluk içeren sözler her dilde olduğu gibi Türkçede de vardır. Bu tür sözlerin öğrencilere aktarılmasının bir yararı olmaması sebebiyle bunlar okullar için hazırlanan sözlüklere alınmamaktadır. Ancak bu tür sözler sözlükçülük ilkeleri gereği ilgili öteki sözlüklerimizde yer almaktadır.

Sözlüklerinizin veri tabanını, talep edildiğinde paylaşıyor musunuz?

    Kurumumuz, yayımladığı ve genel ağ sayfasından kullanıma sunduğu eserlere ait veri tabanlarını telif hakları uyarınca paylaşmamaktadır.

Adımın/soyadımın anlamını ve kökenini sözlükte bulamıyorum. Neden?

   Kelimelerin köken ve anlam araştırmaları, hiçbir ipucu olmaksızın yapılamaz; kelimenin kullanılma şeklinin, kullanıldığı coğrafyanın, kullanıldığı yörede kazandığı anlamın bilinmesi gerekir. Aksi hâlde tarihî dönemlerden bu yana pek çok dilin temas noktası olan Anadolu’da kullanılan bir kelimenin kökenine ve anlamına ulaşmak sınırsız bir araştırma alanında gezinmeyi gerektirir.

Yabancı özel adlara ekler nasıl getirilir?

    Yabancı özel adlara getirilen eklerin yazılışı yabancı özel adın okunuşuna göredir. Cannes’a, Los Angeles’a, United’a gibi.

Bağlaç Olan da, de’nin Yazılışı

Bağlaç Olan da / de’nin Yazılışı Bağlaç olan da / de ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur. UYARI: Ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te […]

Bağlaç Olan ki’nin Yazılışı

Bağlaç Olan ki’nin Yazılışı Bağlaç olan ki ayrı yazılır: bilmem ki, demek ki, kaldı ki vb. Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen­sin. (Atatürk) Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer. Birkaç örnekte ki bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Bu örnekler­den çünkü sözünde […]

Her Gün

Türk Dili Şubat 2019

              TÜRK DİLİ Dil ve Edebiyat Dergisi Cilt: CXVI Sayı: 806 Şubat 2019 Türk Dil Kurumu Adına  Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Doç. Dr. Bilal ÇAKICI         İç Kapak Resmi  Âbidin Elderoğlu Suda Hayat Tuval üzerine yağlı boya […]

Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

  Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, isnat grupları, birleşik fiiller, ikilemeler, kısaltma grupları ve kalıplaşmış çe­kimli fiillerden oluşan ifadeler yeni bir kavramı karşıladıklarında birleşik kelime olurlar. Birleşik kelimeler belirli kurallar çerçevesinde bitişik veya ayrı olarak yazılır.        Birleşik kelimeler aşağıdaki durumlarda bitişik yazılırlar: 1. Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: birbiri (< biri biri), […]

Bulunma Durumu Eki -da / -de / -ta / -te’nin Yazılışı

      Bulunma Durumu Eki -da / -de / -ta / -te’nin Yazılışı Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: devede (deve-de) kulak, yolda (yol-da) kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, işte (iş-te) çalışmak vb. Yurtta sulh, cihanda sulh. (Atatürk)

“Türkçenin Ulu Çınarı Dünya Şairi Ali Şir Nevayi” Belgesel Filminin Ön Gösterimi Özbekistan’da yapıldı.

    Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu tarafından desteklenen ve proje danışmanlığını Prof. Dr. Mustafa S. KAÇALİN’in yaptığı “Türkçenin Ulu Çınarı Dünya Şairi Ali Şir Nevayi” adlı belgesel film, Ali Şir Nevayi’nin doğum günü arifesi olan 8 Şubat’ta, Özbekistan’ın başkenti Taşkent’teki Ali Şir Nevayi Salonu’nda ön gösterimle izleyicilerin beğenisine sunuldu. […]

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

        A.Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir. Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk) Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem vb.) konur: Atatürk “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!” diyor. Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek […]

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” sona erdi.

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” dün sona erdi. 4 gün süren çalıştayda radyo ve televizyon yayınları; kaba, müstehcen ve argo dil kullanımı, yabancı kelimeler ve ekranda yazım yanlışları, söyleyiş bozuklukları açılarından ele alındı.

Büyük Ünlü Uyumu

  Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın, ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ayak, boyunduruk, burun, dalga, dudak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük vb.   Büyük ünlü uyumuna aykırı olan Türkçe kelimeler […]

“Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” E-Mağazada

    Türk Dünyası dergisinin 2001’de çıkan “Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” e-mağazada satışa sunuldu. Özel sayıyı %40 indirimle satın almak için https://emagaza-tdk.ayk.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

“Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” E-Mağazada

    Türk Dünyası dergisinin 2001’de çıkan “Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” e-mağazada satışa sunuldu. Özel sayıyı %40 indirimle satın almak için https://emagaza-tdk.ayk.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

Deyimlerin Yazılışı

Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek, çanak tutmak, gönlünden geçirmek, göz atmak, kulak asmak, kulak vermek, çantada keklik, devede kulak, yağlı kuyruk, yüz görüm­lüğü vb.

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın 3. günü

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın üçüncü günü, RTÜK Konferans Salonu’nda düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Söyleyiş Bozuklukları” adlı oturumla tamamlandı.

“Ahmet Midhat Efendi Bütün Eserleri: Haydut Montari”nin 2. baskısı yapıldı.

    Eser, XIX. yüzyılın önde gelen romancılarından birisi olan Ahmet Midhat Efendi’nin Haydut Montari adlı romanının Latin harflerine aktarımını içermektedir. İlk baskısı 2003 yılında yapılan eserin ikinci baskısı 2018’de gerçekleştirilmiştir.     Yazar, eserin “İfade-i Mahsusa” başlıklı bölümünde, bu eseri Avrupalı ünlü yazarların eserlerinden tercüme etmediğini, kendi tahayyül ve tasavvuru ile tasvir ve tahrir kıldığını belirtmektedir. […]

Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu Üyelerine Elginkan Vakfı Türk Kültürü Araştırma Ödülü

                                    Türk kültürü ve teknoloji alanındaki araştırma, çalışma ve hizmetleri desteklemek amacıyla 2006 yılından bu yana “Elginkan Vakfı Türk Kültürü Araştırma Ödülü” verilmektedir. Ödüle bu yıl layık görülenler arasında Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu üyeleri Prof. Dr. Ayşe İLKER […]

Düzeltme İşareti

       Düzeltme işaretinin kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir: 1. Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine ko­nur: adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); hal (sebze, meyve vb. satılan yer), hâl (durum, vaziyet); hala […]

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” devam ediyor.

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın ikinci günü “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Yabancı Kelimelerin Kullanılması” ve “Ekranda Yazım Yanlışları” adlı iki oturumla tamamlandı.