Her Gün

Türk Dili Şubat 2019

              TÜRK DİLİ Dil ve Edebiyat Dergisi Cilt: CXVI Sayı: 806 Şubat 2019 Türk Dil Kurumu Adına  Sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Doç. Dr. Bilal ÇAKICI         İç Kapak Resmi  Âbidin Elderoğlu Suda Hayat Tuval üzerine yağlı boya […]

Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

  Belirtisiz isim tamlamaları, sıfat tamlamaları, isnat grupları, birleşik fiiller, ikilemeler, kısaltma grupları ve kalıplaşmış çe­kimli fiillerden oluşan ifadeler yeni bir kavramı karşıladıklarında birleşik kelime olurlar. Birleşik kelimeler belirli kurallar çerçevesinde bitişik veya ayrı olarak yazılır.        Birleşik kelimeler aşağıdaki durumlarda bitişik yazılırlar: 1. Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler bitişik yazılır: birbiri (< biri biri), […]

Bulunma Durumu Eki -da / -de / -ta / -te’nin Yazılışı

      Bulunma Durumu Eki -da / -de / -ta / -te’nin Yazılışı Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: devede (deve-de) kulak, yolda (yol-da) kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, işte (iş-te) çalışmak vb. Yurtta sulh, cihanda sulh. (Atatürk)

“Türkçenin Ulu Çınarı Dünya Şairi Ali Şir Nevayi” Belgesel Filminin Ön Gösterimi Özbekistan’da yapıldı.

    Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Dil Kurumu tarafından desteklenen ve proje danışmanlığını Prof. Dr. Mustafa S. KAÇALİN’in yaptığı “Türkçenin Ulu Çınarı Dünya Şairi Ali Şir Nevayi” adlı belgesel film, Ali Şir Nevayi’nin doğum günü arifesi olan 8 Şubat’ta, Özbekistan’ın başkenti Taşkent’teki Ali Şir Nevayi Salonu’nda ön gösterimle izleyicilerin beğenisine sunuldu. […]

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler

        A.Cümle büyük harfle başlar: Ak akçe kara gün içindir. Hayatta en hakiki mürşit ilimdir, fendir. (Atatürk) Cümle içinde tırnak veya yay ayraç içine alınan cümleler büyük harfle başlar ve sonlarına uygun noktalama işareti (nokta, soru, ünlem vb.) konur: Atatürk “Muhtaç olduğun kudret, damarlarındaki asil kanda mevcuttur!” diyor. Anadolu kentlerini, köylerini (Köy sözünü de çekinerek […]

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” sona erdi.

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” dün sona erdi. 4 gün süren çalıştayda radyo ve televizyon yayınları; kaba, müstehcen ve argo dil kullanımı, yabancı kelimeler ve ekranda yazım yanlışları, söyleyiş bozuklukları açılarından ele alındı.

Büyük Ünlü Uyumu

  Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın, ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur: adım, ayak, boyunduruk, burun, dalga, dudak, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük vb.   Büyük ünlü uyumuna aykırı olan Türkçe kelimeler […]

“Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” E-Mağazada

    Türk Dünyası dergisinin 2001’de çıkan “Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” e-mağazada satışa sunuldu. Özel sayıyı %40 indirimle satın almak için https://emagaza-tdk.ayk.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

“Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” E-Mağazada

    Türk Dünyası dergisinin 2001’de çıkan “Gaspıralı İsmail Bey ve Dilde Birlik Sayısı” e-mağazada satışa sunuldu. Özel sayıyı %40 indirimle satın almak için https://emagaza-tdk.ayk.gov.tr adresini ziyaret edebilirsiniz.

Deyimlerin Yazılışı

Deyimler ayrı yazılır: akıntıya kürek çekmek, çam devirmek, çanak tutmak, gönlünden geçirmek, göz atmak, kulak asmak, kulak vermek, çantada keklik, devede kulak, yağlı kuyruk, yüz görüm­lüğü vb.

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın 3. günü

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın üçüncü günü, RTÜK Konferans Salonu’nda düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Söyleyiş Bozuklukları” adlı oturumla tamamlandı.

“Ahmet Midhat Efendi Bütün Eserleri: Haydut Montari”nin 2. baskısı yapıldı.

    Eser, XIX. yüzyılın önde gelen romancılarından birisi olan Ahmet Midhat Efendi’nin Haydut Montari adlı romanının Latin harflerine aktarımını içermektedir. İlk baskısı 2003 yılında yapılan eserin ikinci baskısı 2018’de gerçekleştirilmiştir.     Yazar, eserin “İfade-i Mahsusa” başlıklı bölümünde, bu eseri Avrupalı ünlü yazarların eserlerinden tercüme etmediğini, kendi tahayyül ve tasavvuru ile tasvir ve tahrir kıldığını belirtmektedir. […]

Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu Üyelerine Elginkan Vakfı Türk Kültürü Araştırma Ödülü

                                    Türk kültürü ve teknoloji alanındaki araştırma, çalışma ve hizmetleri desteklemek amacıyla 2006 yılından bu yana “Elginkan Vakfı Türk Kültürü Araştırma Ödülü” verilmektedir. Ödüle bu yıl layık görülenler arasında Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu üyeleri Prof. Dr. Ayşe İLKER […]

Düzeltme İşareti

       Düzeltme işaretinin kullanılacağı yerler aşağıda gösterilmiştir: 1. Yazılışları bir, anlamları ve söylenişleri ayrı olan kelimeleri ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine ko­nur: adem (yokluk), âdem (insan); adet (sayı), âdet (gelenek, alışkanlık); alem (bayrak), âlem (dünya, evren); aşık (eklem kemiği), âşık (vurgun, tutkun); hal (sebze, meyve vb. satılan yer), hâl (durum, vaziyet); hala […]

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” devam ediyor.

    Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT iş birliğiyle düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı”nın ikinci günü “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Yabancı Kelimelerin Kullanılması” ve “Ekranda Yazım Yanlışları” adlı iki oturumla tamamlandı.  

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” düzenleniyor.

        Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT’nin iş birliğiyle yürütülen “Radyo ve Televizyonlarda Doğru, Güzel ve Anlaşılır Türkçe Kullanımının Yaygınlaştırılması Projesi” kapsamında, 4-7 Şubat 2019 tarihinde “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” düzenleniyor.

“Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” başladı.

   Türk Dil Kurumu, RTÜK, Millî Eğitim Bakanlığı ve TRT’nin iş birliğiyle yürütülen “Radyo ve Televizyonlarda Doğru, Güzel ve Anlaşılır Türkçe Kullanımının Yaygınlaştırılması Projesi” kapsamında düzenlenen “Radyo ve Televizyon Yayınlarında Güzel Türkçe Kullanımı Çalıştayı” 4 Şubat 2019’da, RTÜK Konferans Salonu’nda başladı.      Çalıştayda, Kurum Başkanımız Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN ve RTÜK Başkan Vekili Esat […]

Ek-fiilin Yazılışı

       Ek-fiilin Yazılışı Ek-fiilin çekimli biçimleri (idi, imiş, ise) ayrı yazılabildiği gibi bitişik olarak da yazılabilir. Ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında i ünlüsü düşer, ayrıca büyük ünlü uyumuna uyar: yorgun-du (yorgun idi), güzel-miş (güzel imiş), gelir-se (gelir ise) vb. Ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya y ünsüzü girer ve başındaki i ünlüsü düşer, […]

Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar

      Fiil Çekimi ile İlgili Yazılışlar -a / -e, -acak / -ecek, -ayım / -eyim, -alım / -elim, -an / -en vb. eklerden önce gelen ünlü veya ekin geniş ünlüsü söyleyişe bakılmaksızın a / e ile yazılır: başlaya, gelmeye; başlayacağım, gelmeyeceksin; başlayayım, geleyim; başlayalım, gelmeyelim; başlayan, gelmeyen vb.

Hece Yapısı ve Satır Sonunda Kelimelerin Bölünmesi

Türkçede kelime içinde iki ünlü arasındaki ünsüz, kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: a-ra-ba, bi-çi-mi-ne, in-sa-nın, ka-ra-ca vb. Kelime içinde yan yana gelen iki ünsüzden ilki kendinden önceki ünlüyle, ikincisi kendinden sonraki ünlüyle hece kurar: al-dı, bir-lik, sev-mek vb. Kelime içinde yan yana gelen üç ünsüz harften ilk ikisi kendinden önceki ünlüyle, üçüncüsü kendinden sonraki ünlüyle […]

Misafirlerimiz: Prof. Dr. Şeref ATEŞ ve Prof. Dr. Yavuz KARTALLIOĞLU

    Yunus Emre Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Şeref ATEŞ ile Yunus Emre Türkçe Eğitim Müdürü ve Türk Dil Kurumu Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Yavuz KARTALLIOĞLU Kurumumuzu ziyaret etti. Kurumumuz Başkanı Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN ve Bilimsel Çalışmalar Müdür V. Uzm. İrem Işıl ALTUN misafirlerimizle Türk Dil Kurumu ve Yunus Emre Enstitüsü faaliyetleri hakkında […]

Yeni Yayın: “Tarihî Türk Lehçelerinde Sıfat ve Zarflarda Pekiştirme ve Derecelendirme”

    İlknur KARAGÖZ tarafından hazırlanan ve Türk Dil Kurumunun 1278. yayını olan Tarihî Türk Lehçelerinde Sıfat ve Zarflarda Pekiştirme ve Derecelendirme adlı eser 2018 yılında okurla buluştu.     Dil biliminin kaydettiği ilerlemeye rağmen mevcut Türkiye Türkçesi gramerlerinde yeterinde incelenmemiş ve aydınlatılmamış konulardan biri de sıfat ve zarfların pekiştirilmesi ve derecelendirilmesidir. Türkçede sözün etkisini artıran pekiştirme […]

İkilemelerin Yazılışı

İkilemeler ayrı yazılır: adım adım, ağır ağır, akın akın, allak bullak, aval aval (bakmak), çeşit çeşit, derin derin, gide gide, güzel güzel, karış karış, kös kös (dinlemek), kucak kucak, şıpır şıpır, tak tak (vurmak), takım takım, tı­kır tıkır, yavaş yavaş, kırk elli (yıl), üç beş (kişi), yüz yüz elli (yıllık) vb.       bata çıka, çoluk […]

Misafirlerimiz: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü Heyeti

    Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünden bir heyet Kurumumuzu ziyaret etti. Heyet; Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Gürer GÜLSEVİN, Bilimsel Çalışmalar Müdür V. Uzm. İrem Işıl ALTUN ve Uzm. Ekrem BEYAZ ile madencilik terimlerinin Türkçeleştirilmesi hakkında görüş alışverişinde bulundu.

İle’nin Yazılışı

ile’nin Yazılışı ile, ayrı olarak yazılabildiği gibi kelimelere eklenerek de yazılabilir. ile, ünsüzle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında i ünlüsü düşer ve büyük ünlü uyumuna uyar: bulut-la (bulut ile), çiçek-le (çiçek ile), kuş-la (kuş ile) vb. ile, ünlüyle biten kelimelere bitişik olarak yazıldığında araya y ünsüzü girer ve başındaki i ünlüsü düşer: arkadaşı-y-la (arkadaşı ile), çevre-y-le (çevre […]

Kısaltmalar

  Kısaltma; bir kelimenin, terimin veya özel adın, içerdiği harflerden biri veya birkaçı ile daha kısa olarak ifade edilmesi ve simgeleştirilmesidir. Kısaltmalarla ilgili kurallar şunlardır: 1. Kuruluş, ülke, kitap, dergi ve yön adlarının kısaltmaları her kelimenin ilk harfinin büyük olarak yazılmasıyla yapılır: TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), TDK (Türk Dil Kurumu), ABD (Amerika Birleşik Devletleri); […]

Kısaltmalar Dizini

Kısaltmalar Dizini

Kesme İşareti ( ’ )

Kesme İşareti ( ’ ) Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır: Kurtuluş Savaşı’nı, Atatürk’üm, Türkiye’mizin, Fatih Sultan Mehmet’e, Muhibbi’nin, Gül Baba’ya, Sultan Ana’nın, Mehmet Emin Yurdakul’dan, Kâzım Karabekir’i, Yunus Emre’yi, Ziya Gökalp’tan, Refik Halit Karay’mış, Ahmet Cevat Emre’dir, Namık Kemal’se, Şinasi’yle, Alman’sınız, Kırgız’ım, Karakeçili’nin, Osmanlı Devleti’ndeki, Cebrail’den, Çanakkale Boğazı’nın, Samanyolu’nda, […]

“Türk Dünyası” Dergisinin İlk Sayıları E-Mağaza’da

    Türk Dil Kurumu tarafından 1996 yılından beri yayımlanan dil ve edebiyat alanında makalelerin yer aldığı “Türk Dünyası” dergisinin şu an için ilk 6 sayısı e-mağaza üzerinden satışa sunuldu. Dergimizin öbür eski sayılarının da yakın bir zamanda e-mağaza üzerinden satışa sunulması hedefleniyor. Dergimizi %40 indirimle satın alabilirsiniz. https://emagaza-tdk.ayk.gov.tr/index?keyword=Türk+Dünyası+Dil+ve+Edebiyat+Dergisi